Câu đối tổ tông
Tiền sinh Nam Định tỉnh
Hậu lập Hải Dương thành
Bái Hạ · Làng Dâu · Cổ Châu
Một trang lưu giữ ký ức di cư, gia phong và lời nhắc nhớ về nơi dòng họ bắt đầu.
Câu đối tổ tông
Tiền sinh Nam Định tỉnh
Hậu lập Hải Dương thành
Lời răn gia tộc
Ẩm hà tư nguyên lưu phúc hậu
Quang tiền dụ hậu rạng danh môn
Ký sự tìm nguồn
Theo truyền tích của dòng họ, thủy tổ Phạm Duy Thi cùng Tổ mẫu Vũ Thị Lụa rời Bái Hạ, Nam Trực, Nam Định để tìm miền đất mới. Từ cuộc di cư ấy, cội họ bén rễ tại Làng Dâu, Cổ Châu, Chí Linh.
Qua tám đời, con cháu tỏa đi nhiều nơi nhưng vẫn quy tụ trong một ký ức chung: quê gốc, mộ phần, ngày húy nhật và nếp nhà do tiền nhân gây dựng. Gia phả là lời mời trở về với ký ức ấy bằng sự kính trọng và biết ơn.
100 câu lục bát
01
Xin thưa cùng với mọi người
Tập trung chú ý nghe tôi trình bày.
Quê ta không phải ở đây
Bái Hạ “Nội một” sinh thời “Cụ Thi”.
02
Rời nhà từ xứ ra đi,
Tìm nơi kiếm chốn lo bề làm ăn.
Xa nhà biết mấy nhiêu năm,
Dừng chân trụ lại, đất lành làng “Dâu”.
03
Ơn trời không phải đi đâu,
Làm ăn vất vả- đất mầu đền ơn.
Áo lành chăn ấm no cơm,
Lo bề gia thất- làm nên cửa nhà.
04
Điền viên ngày tháng trôi qua
Nụ non ấp ủ nở hoa tới ngày.
Sinh được một người con trai
Đặt tên là “Vũ Bá Bài” cho con.
05
Lậy trời cầu Phật sớm hôm,
Gia đình an thịnh, cháu con sum vầy.
Quê “Hai” chính ở nơi đây,
Làm ăn phát đạt ngày ngày khá lên.
06
Nhờ trời Phật, nhờ Tổ tiên,
Phù hộ con cháu được lên thế này.
Anh em chẳng có mấy ai
Một chồng - hai vợ, cùng bầy cháu con.
07
Sống cùng bạn hữu xóm thôn,
Phòng khi sớm lửa, tắt đèn có nhau.
Trong nhà chị trước em sau
Lo phần ăn ở, trước sau vẹn toàn.
08
Ngờ đâu bỗng tới một hôm,
Người cha sớm vội về miền cực xa.
Mong đâu mọi sự sẽ qua,
Năm bẩy năm tiếp, mẹ già đi theo.
09
Bồng con cùng cháu lưng đèo,
Mênh mông mặt biển, gió reo, sóng gầm.
Lấy ai cậy dựa nương thân,
Lấy ai khuyên bảo sớm hôm trong nhà.
10
Lấy ai làm mẹ làm cha,
Trước đành đã vậy nhưng mà về sau.
Hậu sinh nào có biết đâu,
Nghe lời truyền lại những câu dặn dò.
11
Thời ấy Cụ “Thể” họ nhà,
Làm ăn phát đạt cửa nhà đông vui.
Cụ “Bài” anh chị hiếm hoi
Cô dì chú bác trong ngoài đơn phương.
12
Cụ “Thể” thấy vậy nên thương,
Nhận làm huynh đệ - kính nhường giúp nhau.
Từ đấy anh trước em sau,
“Tổ tiên” là một nhớ câu chung thờ.
13
Không còn trong cảnh bơ vơ
Anh em đoàn tụ nương nhờ vào nhau.
Lo tròn tình trước, nghĩa sau
Làm ăn chung sống bấy lâu chu toàn.
14
Toàn gia đầm ấm khang trang
Kinh tế phát triển ngày càng tiến lên.
Nhờ “trời Phật”, “ nhờ Tổ tiên”,
Gia đình hạnh phúc, cháu con an lành.
15
Cụ Bài sinh mười người con,
Ba trai, bẩy gái, các con tên là,
Con trai chính thực có ba:
Ông Tĩnh, ông Nháy, thứ ba ông Bàn.
16
Bà Bột, bà Ngốc, bà Ngoi,
Bà Cấng, bà Tám, bà Mùi - út cô.
Cha mẹ con cháu trong nhà
An khang - thịnh phú - nụ hoa sum vầy.
17
Thế rồi mọi sự từ đây,
Gia đình cụ “Thể” mỗi ngày khó thêm.
Cụ “Bài” xin được đền ơn
Nuôi đỡ cụ “Thể” hai con trong nhà.
18
Ông Cung, ông Kiểm nhà ta,
Lo bề giúp việc “Cụ Bài” hàng năm.
Giữ tròn tình nghĩa anh em,
Giúp nuôi các cháu - con anh trong nhà.
19
Thời gian ngày tháng trôi qua,
Vợ chồng cụ “Thể” tuổi già quy tiên.
Hai cụ còn mấy người con
Làm ăn vất vả, sớm hôm tảo tần.
20
Ông Luận, bà Súy, bà Vân
Anh em đùm bọc đỡ đần giúp nhau.
Cuộc đời còn mãi dài lâu,
Nôm na xin viết, cùng nhau lưu truyền.
21
Cây có gốc, nước có nguồn,
Công cha nghĩa mẹ, cháu con đáp đền.
Phụng thờ tôn kính “Tổ tiên”,
Giữ tròn chữ Hiếu cháu con ở đời.
22
Công cha như nước biển khơi,
Nghĩa mẹ ví tựa sao trời trong đêm.
Ơn sâu nghĩa nặng “Tổ tiên”,
Các con - cháu chắt, chớ quên điều này.
23
Cho dù ngày trước mai đây,
Nhớ những điều này khuyên bảo cháu con.
Còn trời, còn biển, còn non,
Thì còn nguồn cội “Tổ tiên ông bà”.
24
Còn cả - các cụ, mẹ cha,
Huynh đệ trong nhà, cháu, chắt, chút, con.
Luôn luôn ơn đức “Tổ tông”,
Tạc dạ ghi lòng - họ Phạm Vũ ta.
25
Những lời mộc mạc nôm na,
Gia tộc mọi nhà mãi mãi ghi tâm.
Mọi người nhớ lấy đừng quên,
Ghi trong gia phả lưu truyền về sau.